Татарстан ИҮА коллегиясенең йомгаклау утырышы: санлы тотрыклылыктан санлы күтәрелүгә
Казанда Татарстан Республикасының инвестицион үсеш агентлыгы коллегиясенең йомгаклау утырышы узды. Ведомство җитәкчесе Талия Миңнуллина узган елда башкарылган эшләр турында хисап бирде һәм 2026 елга планнар һәм бурычлар турында сөйләде.
Инвестицияләр турында
Россиядә 2025 елның 9 аенда төп капиталга инвестицияләр үсеше, 2024 ел белән чагыштырганда, 0,5% яки 26 млрд 346 млн сум тәшкил иткән.
"Икътисадның гомуми акрынаюы һәм катгый акча - кредит сәясәте, әлбәттә, инвестиция эшчәнлегенең тыйнак күрсәткечләренә китерә. Һәм бу тренд, һичшиксез, агымдагы елда да сакланачак", - дип ассызыклады Талия Миңнуллина.
Шул ук вакытта Татарстан 400 мең эшмәкәр бәяләве нигезендә Россия инвестиция рейтингында икенче урынны саклап кала.
2025 елның 1 яртыеллыгында Татарстанның төп капиталына инвестицияләрнең гомуми күләме 14,6% ка үсеш белән 660 млрд сум тәшкил итте, ә барлык дәрәҗәдәге бюджеттан тыш акчалар күләме 27% ка үсеш белән 614,4 млрд сум тәшкил итте.
Узган елның 9 ае нәтиҗәләре буенча республика гомуми инвестицияләр буенча илдә 4 нче һәм бюджеттан тыш инвестицияләр буенча 6 нчы урынны алды. Бу чорда керемнәр дәрәҗәсе 1 трлн 174 млрд сумнан артып, 23% ка арткан. Бюджеттан тыш акчалар күләме 34% үсеш белән 1 трлн сумнан артып китте.
2025 ел бәяләве буенча, төп капиталга инвестицияләр күләме 1,6 трлн сум тәшкил итә, шуларның 1,3 трлн – бюджеттан тыш чыганаклардан.
2025 ел нәтиҗәләре буенча дөньяда икътисад үсеше 3,2% тәшкил итте, Россиядә – 1%, ә Татарстанда – 2,5%.
Ислам (партнерлык) финанслары турында
Узган елның 13-18 маенда «Россия – Ислам дөньясы: KazanForum» XVI халыкара икътисадый форумы узды, ул Ислам Хезмәттәшлеге Оешмасы илләре белән хезмәттәшлек буенча төп федераль мәйданчык булып тора. 200 чара, 148 сессия уздырылган, 130 килешү имзаланган, ә форумның эшлекле программасында 96 илдән якынча 8,5 мең эксперт, шулай ук 450 мәртәбәле кунак катнашкан. Катнашучыларның гомуми саны 22 меңнән артып китте.
Агентлык эшенең аерым юнәлеше ислам (партнерлык) финанславын үстерү белән бәйле. Февральдә Ислам банклары һәм финанс институтлары Генераль советы белән берлектә өч көнлек белем бирү программасы оештырылды.
Сентябрьдә партнерлык финанслау продуктлары буенча еллык практикум узды, анда катнашучылар ислам килешүләренең нәтиҗәләре, хәләл мәйданчыкларның эше, ислам облигацияләрен чыгару планнары белән уртаклаштылар.
"Узган ел ахырында БДБ илләрендә беренче AAOIFI офисы ачылды – ислам финанс институтлары өчен бухгалтерлык хисабы, аудит һәм шәригать туры килү стандартларын эшләүче халыкара оешма. Татарстанда ислам финанславы темасы буенча Иран банкы бик нәтиҗәле эшли. Кредит-акча сәясәтенең агымдагы шартларында ислам тәрәзәсе – мөмкинлекләр тәрәзәсе", - дип белдерде агентлык җитәкчесе.
Ислам финанслары буенча эксперимент узган ел тагын 3 елга озайтылды. KazanForum кысаларында 2026 елда беренче тапкыр Россия Милли банкы оештырган ислам банклары съезды узачак.
Татарстан районнарында яңа проектлар турында
Алабугада 6 яңа резидент эшли башлады, Иннополиста – 12 яңа резидент һәм 13 стартап. АҮТнә 10 резидент җәлеп ителгән, ә «Яшел Үзән» яңа зонасына – 4. Гомумән алганда, озатуга 72 яңа эре инвестицион проект кабул ителде.
2025 елда муниципаль инвестицион советларның 146 утырышы узды. Аларда 329 проект каралды, шуларның 272се хупланды. Проектлар саны буенча Тукай, Биектау, Түбән Кама, Лаеш һәм Яшел Үзән районнары алда бара.
"Әлмәт, Әтнә, Кама Тамагы һәм Спас районнарында берәр утырыш узды. Кайбер районнарда активлык бөтенләй юк — бу Югары Ослан, Питрәч, Тәтеш районнары. Коллегалар, игътибарыгызны инвесторларга юнәлтегез, хәзер аларга беркайчан да булмаганча ярдәм кирәк!", - дип мөрәҗәгать итте Талия Миңнуллина район башлыкларына.
Яңалыклар турында
Узган елның сентябрендә Агентлыкта мониторинг бүлеге эшли башлады, ул инвестпроектларны гамәлгә ашыруны тикшерү белән шөгыльләнә. Аның максаты - инвесторны сроклардан артта калуда фаш итү түгел, ә аңа вәзгыятьне ачыкларга, чыгу юлын табарга һәм килеп туган мәсьәләләрне хәл итүдә ярдәм күрсәтү.
Мониторинг нәтиҗәләре буенча 101 эре проектның 45е параметрларын үзгәртүгә мохтаҗ, 8е гамәлгә ашырылмаячак. Төп сәбәпләрнең берсе – икътисадый вәзгыять фонында финанслау проблемасы, икенчесе - җир кишәрлекләрен озак әзерләү.
"Безгә инвестиция проектларын гамәлгә ашыруны мониторинглау һәм озату эшен дәвам итәргә кирәк, шул исәптән күчмә тикшерүләр ярдәмендә дә. Мин тикшерүчеләргә дә, инвесторларга да мөрәҗәгать итәргә теләр идем - бу тикшерүне ревизия буларак кабул итмәгез. Без шартларның үзгәрүен һәм теләсә кайсы эшмәкәрнең даими билгесезлек шартларында эшләвен аңлыйбыз. Агентлык белән бергә эшләргә, әлеге объектив сәбәпләрне күрсәтергә кирәк. Һәрвакыт яңадан карарга, шартларны кабул итәргә һәм алга таба хәрәкәт итәргә мөмкин. Без сезнең инвестицияләрегез һәм республикада сез булдырырга теләгән эш урыннары белән кызыксынабыз", - диде утырыш барышында Татарстан Республикасы Премьер-министрының беренче урынбасары Рөстәм Нигъмәтуллин.
Мониторинг өлешендә КИТ системасы (Татарстан инвестицияләрен контрольдә тоту) ярдәм итә.
"Чит ил инвестицияләре аз: 2024 елда Татарстанда чит ил катнашында 102 яңа компания теркәлгән булса, 2025 елда – нибары 67. Икенче яктан, безнең базарда 67 компаниянең пәйда булуы һәм мондый катлаулы вәзгыятьтә эшнең башлануы - халыкара юнәлештәге масштаблы эшчәнлек нәтиҗәсе", - дип ассызыклады Талия Миңнуллина.