Татарстанның Лаеш районы: үз «биосферасы», инновацион технологияләр һәм амбициоз проектлар
Ул Татарстан башкаласы белән чиктәш, әмма бай һәм шәһәр тормышына бөтенләй охшамаган башкача яши. Биредә инновацион технологияләр тудыралар, икмәк үстерәләр, бөтен дөньядан килгән кунакларны ачык йөз белән каршы алалар һәм традицион халык мәдәниятен хөрмәтлиләр, кармак салу өчен дә күп хезмәт куялар, ял итәләр.
Белешмә. Район Казан, Питрәч, Балык Бистәсе районнары белән, Куйбышев сусаклагычы акваториясе буенча Югары Ослан, Кама Тамагы, Алексеевск, Спас районнары белән чиктәш. Зур елгалар – Идел, Кама һәм Мишә. Халык саны – 44,5 меңгә якын кеше, шуларның якынча 8,6 меңе район административ үзәгендә – Лаеш шәһәрендә (Казаннан 55 км) яши.
Лаеш районын бер сүз белән – гармонияле итеп тасвирларга мөмкин. Өлешчә уникаль географик хәл аркасында. Бер яктан – Казан, икенче яктан – Идел, өченче яктан – Кама. Казан агломерациясен Кама һәм Әлмәт агломерациясен тоташтыручы Р-239 Казан – Оренбург – Акбулак Р-239 федераль трассасына якын булу сәнәгать үсешенә этәргеч булды.
Дөньякүләм дәрәҗәдәге китерү
Тулы мөмкинлекләр, бу территория амбициоз проектларны җәлеп итә.
- Безгә республика һәм район хакимиятләренең ярдәмен һәм үзара хезмәттәшлеген тою рәхәт булды, 3,5 ай эчендә уртак эш нәтиҗәсендә бу комплексны ачуга ирештек. Алга таба без монда үсәргә генә телибез, - диде OZON.ru генераль директор Денни Перекальски 2016 елда Лаеш районы Столбище авылында компаниянең склад комплексын ачу тантанасында. Бүген уңышлы эшләп килүче комплекс 3,5 мең кв. метр мәйданны били.
Чыганак: invest.tatar.ru
Лаеш районында нәкъ менә шушы урынны сайлау бик җиңел аңлатыла: комплекс мәйданы «Казан» халыкара аэропортыннан нибары 10 километр ераклыкта гына урнашкан. Федераль һәм халыкара конкурслар бүләкләренә ия булган Аэропорт йөк һәм пассажирлар агымын тиз арада үстерә.
Сүз уңаеннан, 2019 елда Агентлык беренче тапкыр Лаеш инфраструктурасының яңа объекты – «Казан Экспо» күргәзмә үзәге мәйданнарында «Россия – Ислам дөньясы: KAZANSUMMIT» саммитын оештырды. Чара иң масштаблыларның берсе булды. Анда Россиянең 38 төбәгеннән һәм дөньяның 72 иленнән 3,5 меңнән артык кунак булды. Форумда 42 килешү имзаланды. 2019 елның җәендә «Казан Экспо» Халыкара үзәге WorldSkills стандартлары буенча һөнәри осталык буенча дөнья чемпионатын кабул итте.
Иң яхшы сервис - «ерактан торып»
Татарстанда Чемпионат партнерлары арасында-Россия IT – базарының иң эре уенчыларының берсе – ICL компаниясе, аның җитештерү егәрлекләре (сәнәгать электроникасы заводы һәм инженерлык үзәге) Лаеш районының Усады авылында «Иннополис» МИЗ территориясендә урнашкан. Биредә 2018 елда компания 1,3 мең эш урынына 13 мең кв. м. мәйданлы сигез катлы технопарк ачты. Технопаркта «Леруа Мерлен», «Ашан», British Petroleum һәм башка компанияләргә ІТ-хезмәтләр күрсәтүче ICL Services аутсорсинг компаниясе урнашкан. Бина төзелешенә компания 700 млн сумга якын акча керткән. Парк янында белгечләр өчен ІТ-бистә төзелә. Технопарк концепциясе югары катларны чит компанияләргә арендага бирүне күздә тота.
Источник: avatars.mds.yandex.net
Белешмә. Район территориясендә урнашкан эре предприятиеләр: «Нәфис» компанияләр төркеме, «ИНВЭНТ» технополисы, «Ферекс», «БКС-сервис», «Ижц «Инжехим», склад комплексы интернет-кибет «OZON.ru, «Биосфера» һәм «Парк-сервис» питомниклары, Лаеш азык-төлек комбинаты, Лаеш балык заводы.
Патша-балык кайда яши
Район җитәкчелеге эре бизнеска да, кече һәм урта эшмәкәрләргә дә ярдәм итә. Фермер Илнур Батыршин алты елдан артык Мәрсин балыклары үрчетү белән шөгыльләнә. Ул бирегә Арчадан, Себер осетры бизнес – үстерү өчен, җирле сәнәгать мәйданчыгында күчеп килгән.
Чыганак: laishevo.tatarstan.ru
Кечкенә хуҗалыклар белән зур предприятиеләр тату күрше була. 2018 елда районда «Биосфера-Фиш» балыкчылык комплексының беренче чираты эшли башлады. Монда Идел-Нократ төбәгендәге балык запасларын яңадан торгызу өчен елына 5 млн чөгә мае, утырту материалы өчен 1 млн маймыч һәм елына 50 тонна мәрсин балыгы җитештерү планлаштырыла. Инвестицияләрнең гомуми күләме 625 млн. сум тәшкил итә.
Кама ярлары янындагы крючокта
Гомумән, Лаеш районы өчен балык – әһәмиятле тема. Моннан берничә ел элек кенә Камадагы челтәрләр белуга өзелә, фотосурәтләре Кама ярларындагы шәһәрләрнең туган якны өйрәнү музейларын бизи торган тоннага авырлыгы булган легендар белугаларның туганы, диләр. Шуңа күрә оештырылган балыкчылык туризмы – бизнес өчен перспектив идея, Идел яки Камада гына түгел.
Чыганак: protatarstan.ru
Ә инде колачы һәм киңлеге аласы килсә, Лаеш шәһәренең Пляж акваториясендә (уха фестивале белән бер үк вакытта) старт алган «Кама диңгезе» җилкән спорты буенча Бөтенроссия ярышларына рәхим итегез.
Чыганак: evening-kazan.ru
Беренче регата исә Россиянең 12 шәһәреннән 150дән артык катнашучыны җыйды. Ярышлар тугыз сыйныфларда узды һәм дүрт көн дәвам итте.
Чыганак: laishevskyi.ru
Җырчылар һәм шагыйрьләр юлы белән
Лаешта туристик проектлар белән шөгыльләнү – районда барысы да булганны эшләү дигән сүз. Казанга якын булу трансферны оештыру планында уңайлы. Район үзе дә кызыклы урыннарга бай.
Чыганак: Яндекс.фото, автор Михаил Баранов
Бу елгалар һәм аларның ярлары гына түгел, ә бай мәдәни-тарихи мирас та. Тарихи персонажларның популярлыгы арту чорында тулы тормыш драмалары һәм батырлыклары буенча маршрут** күренекле шагыйрь, дәүләт эшлеклесе Гавриил Державин, һичшиксез, популяр булачак.
Чыганак: tatar-inform.ru
Этнографик материал да күп биредә. Аның максаты – туристларны Лаеш районы территориясендә яшәүче халыкларның традицияләре белән таныштыру. Никольский авылында кунаклар рус, Ташкирмән – керәшен, ә Атабайда татар авылы тормышын күрәчәкләр.
Лаеш районы турында кызыклы фактлар:
- Турыдан-туры мәгънәдә «кыр» форматындагы эре аграр күргәзмә инде берничә ел дәвамында нәкъ менә Лаеш районында (Кече Кабан авылы) уза.
- Җирле предприятиеләр - «Лаеш кошчылык комплексы» һәм «Яратэль» кошчылык фабрикасы Татарстанда 80% йомырка җитештерә.
- Рәсмиләштерү стадиясендә булган яки эшли торган сәнәгать мәйданчыкларының гомуми саны – 11, шул исәптән «ICL КПО ВС» IT-кластеры, «Столбище», «Тулпар Аэро Групп», «Иннопарк Рождественно», «Лаеш», «Ферекс-Лаеш» сәнәгать мәйданчыклары, «InPark» һәм «Никольское» индустриаль парклары, «Сокуры» сәнәгать паркы.
- Районда төзелеш сәнәгате өчен известняк чыгарыла.
- Күптән түгел Лаешта яңа туристик объект – «Зөләйха күзләрен ача» фильмын төшерү өчен төзелгән атмосфералы Семрук агач бистәсе барлыкка килде. Кинематографистлар киткән, һәм хәзер тарих эченә теләге булган һәркем карый ала.
Чыганак: russia24.today.ru
*«Иннополис» МИЗ составына ике территория керә. Берсе – Югары Ослан районында, икенчесе Татарстан Республикасының Лаеш районында урнашкан.
** Лаеш районының Сокуры авылы Г.Р. Державинның туган урыны булып санала. Монда аның хөрмәтенә стела куелган. Алга таба экскурсия маршруты шагыйрь – Егорьево һәм Державино авыллары язмышы белән бәйле башка Лаеш урыннары аша уза.
Фото чыганагы: Яндекс.фото, автор vonHimik