Теләче районында тормышка ашыру өчен инвестицион идеяләр
Белешмә: Район Татарстанның яхшы урнашкан һәм үзләштерелгән территориясендә урнашкан. Теләчелеләр – төрле милләт кешеләренең зур тату гаиләсе. Халык саны – 13842 кеше, шуларның 88% – татарлар, 11% – руслар, 1% – башка милләт вәкилләре. 2030 елга кадәр Татарстан Республикасын социаль-икътисадый үстерү стратегиясендә билгеләнгән пространство структурасы нигезендә, Теләче муниципаль районы кече шәһәрләр һәм авыл территорияләрен актив үстерү буенча Казан икътисадый зонасына керә.
Төрек гамбиты
2015 елда Теләче районы һәм Төркиянең Гебзе муниципалитеты (Коджаэли провинциясе) туганнар булдылар. Гебзе истеблишменты татарстанлыларның потенциалы белән таң калды: Теләче районы республикада беренчеләрдән булып үз территориясендә сәнәгать паркы булдырды һәм шунда ук Төркия инвесторы – Fimako компаниясен җәлеп итте. Ул «ЛМР-Пласт» ҖЧҖ, савыт-саба, йорт әйберләре һәм пластмассадан бакча җиһазлары җитештерү заводын гамәлгә куючы булды. Бүгенге көндә проектка Төркия инвестицияләре күләме 570 миллион сум тәшкил итә.
Җитештерүдә 180 кеше эшли. «Район өчен бюджет барлыкка китерүче предприятие «ЛМР-Пласт» – Казаннан 80 километр ераклыкта булса да, локаль мәйданчыкта проектны ничек ата алуының ачык мисалы. Муниципалитетның нәкъ менә шундый географик урнашуында өстенлеге зур. Яхшы товар әйләнеше булган җитештерү мәйданчыгы булган район кирәкле продукция белән тәэмин итә һәм аны автомобиль (район аша М-7 трассасы уза) һәм тимер юл транспорты («Арча» станциясе – 35 километр) белән Россиянең Көнчыгыш регионнарына, Казахстан, Монголия, Кытайга җибәрә ала.
Фото чыганагы: president.tatarstan.ru
«Теләче могҗизасы»
Бүген «Теләче» сәнәгать паркы территориясендә 8 резидент эшли. Болар – полимер һәм композит материаллар, пластик торбалар, металл ишекләр һәм йозаклар җитештерүчеләр, шиналарны утильләштерү предприятиесе, хәтта лалә, гортензия, фуксия, гвоздика һәм башка чәчәкләр үстерүче теплица комплексы. Барлык бу предприятиеләр – кызыклы потенциаль партнерлар. Район теләсә кайсы производствоны сәламли, бердәнбер шарт – экологик стандартларны үтәү. Ә торттагы вишенка-ул «Теләче» сәнәгать паркы тарафыннан СЭР статусын алу буенча планлаштырылган инициатива.
Уртакка бару
Фермер Нияз Сабирҗанов сезон саен ял көннәрендә Теләчедән Казанга, авыл хуҗалыгы ярминкәләренә китә. Ул сигез елга якын умартачылык белән шөгыльләнә – аңа умартаны әтисе тапшырды.
– Сезонга 3-4 тонна бал җитештерәбез. Даими заказчылар бар, аларны Казанга алып барабыз. Интернет аша заказлар күп, Мәскәүгә, Мәскәү өлкәсенә җибәрәбез. Мисырдан да клиентлар заказ бирә... – дип сөйли Нияз. – Ике ел элек Теләчедә кечкенә генә кибет ачтык, балдан тыш, башка умартачылык продуктларын да сатабыз.
Нияз Сабирҗанов кебек актив, эшчән, хезмәт сөючән аграрийлар Теләче районында күп – тулаем территориаль продуктта агросәнәгать комплексы өлеше 30% ка якын. 2018 елда җирле авыл хуҗалыгы җитештерүчеләре тарафыннан алынган грантлар күләме 116 миллион сумнан артып киткән.
Фото чыганагы: Нияз Сабирҗановның «Вконтакте» бите
Белешмә: Районның инвестицион ресурслары – шул исәптән ирекле электр куәте (Теләче, Баландыш, Олы Нырсы авылларында), газ куллануны арттыру мөмкинлеге (район буенча газүткәргеч үтә), 33 гектар мәйданлы «сәнәгать җирләре» категориясенә күчерелгән җир участогы. Районда ике коммерцияле сәнәгать мәйданчыгы бар: «Теләче» сәнәгать паркы (Теләче авылы) һәм «Максат» Агросәнәгать паркы (Үзәк авылы).
Аграр эволюция
Республиканың күпчелек фермерлары кебек үк, теләчеләр дә базарның үз өлеше өчен башка төбәкләрдән килгән сәүдә челтәрләре һәм җитештерүчеләр белән сату бәясен демпинглаучы базар өлеше өчен көрәшә. Вакыт сыналган конкурентлыкның нәтиҗәле инструментларының берсе – кооперация хисабына үз табышлылыгыңны арттыру. Бу юнәлештә беренче адымнар ясалган. Районда көннән-көн «Бәрәкәт» (ит эшкәртү), «Ошма» (яшелчә эшкәртү), «Нәүрүз» һәм «Йолдыз» (сөт эшкәртү) кооперативлары эшли башлаячак.
Спорт кызыксынуы
Теләче өчен спорт – үзенчәлекле тарих. Җирле көрәшчеләр командасы республика һәм федераль ярышларда даими чемпион титулын яулый. Төрле секцияләр һәм спорт түгәрәкләре күп, спорт белән районның һәр кешесе диярлек шөгыльләнә. Бу җәһәттән теләче җитәкчелегенең бөтен инфраструктураны һәм спорт объектларын бердәм системага интеграцияләү һәм Теләчедә спорт кластерын оештыру инициативасы дөрес күренә.
Кластер – спорт шәһәрчеге кебек, анда балалар һәм олылар спорт командалары, спортчылар, шулай ук актив яшәү рәвешен яратучылар килә ала. Кластерның гамәлдәге объектлары – «Теләче-арена» боз сарае, «Батыр» спорт комплексы, «Дулкын» бассейны, күп функцияле спорт мәйданы, чаңгы трассасы, ат-спорт манежы.
Фото чыганагы: president.tatarstan.ru
Ике ел элек Теләче районында булып киткән Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов һәм Михаил Бабич (Россия Федерациясе Президентының Идел буе федераль округындагы Тулы вәкаләтле вәкиле 2007 елдан 2018 елга кадәр) кластер проектын бәяләделәр. Рөстәм Миңнеханов фикеренчә, ул дизайн һәм уңайлы мохит булдыру буенча бик югары планда тормышка ашырылырга тиеш.
Киләчәк ягулыгында
Татарстан эшкуарларын сораштыру нәтиҗәләре буенча, Теләче районы 2018 елда Эшлекле активлык индексы буенча муниципаль берәмлекләр рейтингында 2 нче урынны һәм кәеф индексы буенча 5 нче урынны алды. Тулаем территориаль продуктта кече һәм урта эшмәкәрлек өлеше 44% тан артык тәшкил итә. Бизнес үсешенә җирле финанс булмаган административ ярдәм чаралары (мәсәлән, Теләче Иҗтимагый советы эшчәнлеге) гына түгел, ә Татарстан җитәкчелеге проектларга ярдәм итә. Республика Президенты Рөстәм Миңнеханов Теләче бизнес-активлыгы пульсында кулын тота. Хәзерге вакытта районда сыекландырылган табигый газ җитештерүче Татарстанда беренче завод төзелә. Проектның инициаторы – Мәскәүнең «ВОСТЕК» инновацион компаниясе («Яңа энергия»).
Чыганак: realnoevremya.ru
Заводның планлы җитештерүчәнлеге елына 48 мең тонна тәшкил итәчәк. Завод 80 миллион куб табигый газ куллануга исәпләнгән. «Восток» генераль директоры Андрей Кулаков сүзләренә караганда, компания ягыннан проектка инвестицияләр 2,9 млрд. сум тәшкил итәчәк, предприятиенең кыска сроклы перспективасында куәтен икеләтә арттырачак. Эшләтеп җибәрүнең фаразланган датасы — 2020 елның беренче кварталы. Моннан тыш, компания тиешле юл һәм сервис инфраструктурасын үстерәчәк – газ ташу, 1,5 мең тонна СПГ саклагычлар төзиячәк, ун стационар станция һәм авылларда техниканы заправкага салу өчен биш мобиль заправка комплексы төзиячәк. Беренче этапта завод 2 меңгә кадәр транспортны сыекландырылган газ белән тәэмин итә алачак.
Фото чыганагы: kazved.ru
Теләче районында тормышка ашыру өчен 5 инвестицион идея:
1. Мишә елгасында актив балык тоту өчен база төзү.
2. Сөт продукциясе һәм камыр ризыклары җитештерүне оештыру, әлеге товарлар өчен локаль бренд булдыру.
3. Яшелчә үстерү буенча теплица хуҗалыгын оештыру.
4. Машина төзелеше һәм төзелеш өчен композит компонентлар җитештерү.
5. Торф чыгару һәм эшкәртүне оештыру, мәсәлән, гранулалы ашламалар җитештерү.
Фото чыганагы: kazanfirst.ru