Чистай районының инвестицион үсеш юнәлешләре
Районның йөрәге – административ үзәк, Чистай шәһәре. Яшел паркларга киенгән, сәүдәгәрләр йортлары һәм яр буеның борылмалы бароккосы киң Кама көзгесендә үзенең чагылышы белән кызыксынучы язмыш баланы хәтерләтә.
Белешмә. Чистай районы Татарстан Республикасының үзәк өлешендә, Кама елгасының сул як ярында урнашкан. Түбән Кама, Яңа Чишмә, Аксубай һәм Алексеевск районнары белән чиктәш. Чистай шәһәре, географик урнашу сәбәпле, республиканың Көнчыгыш һәм Көнбатышы арасында тоташтыручы буын ролен уйный. Казан шәһәренә, Татарстан Республикасы башкаласына кадәр ара – 144 километр. Халык саны – 76,4 мең кеше*. 59,8 меңнән артык кеше – район үзәгендә яшәүчеләр, 16,6 меңгә якын кеше авыл җирендә яши. Төп милли состав: руслар – 66%, татарлар – 30%.
«Көнчыгыш» - төгәл вакыт
Бөек Ватан сугышы вакытында шәһәр, үзенең географик хәле аркасында, Мәскәүдән стратегик производстволарны эвакуацияләү урыны итеп сайланган. Шулай итеп, Чистайда "төгәл" җитештерүләр пулы барлыкка килде.
Чыганак: «Вконтакте» Чистай сәгать заводы төркеме
Районның бай сәнәгать һәм мәдәни мирасы – яңа проектлар өчен уникаль мохит. Монда, мәсәлән, узган гасырның 30нчы елларында нигез салынган суднолар төзү, ремонтлау заводы эшли.
Чыганак: sudoremzavod.ru
Белешмә. Якындагы тимер юл станциясе Нурлат шәһәрендә Чистайдан 125 км ераклыкта урнашкан. Район үзәгеннән «Казан» халыкара аэропортына кадәр – 115 км, Мәскәүгә кадәр – 1100 км, Самарага кадәр – 245 км, Уфага кадәр – 347 км, Ижевскка кадәр – 230 км.
Моңа Чистай – Республика автоюлларының бер өлеше. Монда Р-239 «Казан – Оренбург» – Акбулак (Казахстан Республикасы белән чик) федераль автомобиль юлы участогы уза. Шәһәрнең елга порты йөк һәм пассажир судноларын кабул итә.
«Чистай» территориаль үсеш үзәге – бизнес өчен зур мөмкинлекләр территориясе
Камада үткәне генә түгел, киләчәге дә яхшы күренә. 2017 елда Чистай алгарышлы социаль-икътисади үсеш территориясе статусын алды. УКСИҮТ резидентлары салым һәм иминият ташламалары рәвешендә преференцияләр ала.
«Чистай» УКСИҮТ резиденты булырга мөмкин, Чистай шәһәрендә теркәлгән, җитештерүне киңәйтүне планлаштыручы гамәлдәге сәнәгать предприятиесе яки Чистай шәһәре чикләрендә сәнәгать мәйданчыгын локальләштерүгә карамастан, яңа җитештерүне башларга җыенучы яңа предприятие.
«Чистай» УКСИҮТ резиденты статусы сәнәгать предприятиесенә озак вакытка салымнар һәм иминият кертемнәре буенча преференцияләр салуның гомуми тәртибе белән чагыштырганда шактый әһәмиятле алырга мөмкинлек бирә. Әйтик, керемгә салым ставкасы беренче биш ел дәвамында 20% урынына 5% тәшкил итә, алдагы хисап чорларында – 12%, иминият взнослары гамәлдә булган 4 тапкыр кимрәк һәм 7,6% тәшкил итә, милек һәм җир салымнары ставкалары – нульле.
Үзенең яңа инвестицион проектын гамәлгә ашыру өчен «Чистай» УКСИҮТ резиденты тарафыннан Чистай шәһәре чигендә теләсә кайсы сәнәгать мәйданчыгы (үзе яки арендаланган бина), «Чистай» индустриаль паркы яки Ю.М. Стахеев сәнәгать мәйданчыгы файдаланылырга мөмкин.
Татарстан Республикасында төзелгән биш УКСИҮТтан, «Чистай» УКСИҮТкә керү өчен иң түбән киртәләр аерыла: капиталь кертемнәр күләме – 2,5 млн. сумнан да ким түгел, яңа эш урыннары саны – 10 берәмлектән дә ким түгел.
УКСИҮТ резиденты булу мөмкинлеге Чистай шәһәренең, Татарстан Республикасы һәм Россиянең күп кенә предприятиеләре, шулай ук чит ил инвесторларын кызыксындырды.
Бүгенге көндә УКСИҮТ резиденты статусын унбер предприятие алды, шул исәптән ике чит ил инвесторы проекты. Инвестицияләрнең гомуми күләме – 800 млн. тирәсе, булдырыла торган эш урыннары саны – якынча 700 берәмлек.
Гамәлдәге резидентларның барысы да диярлек «Чистай» индустриаль паркында урнашкан, югарыда санап үтелгән льготаларга һәм преференцияләргә беренче җиде елга үз предприятиеләрен арендага бирү өчен җир участогын бушлай арендалау мөмкинлеге, аннан соң аның кадастр бәясенең 15% ына тигез бәядән җир кишәрлеген сатып алу хокукы алган.
Чыганак: kremlinbeer.ru
Белешмә. Чистайда инвестицион мәйданчыкны сайлау предприятие эшчәнлегенең төренә һәм юнәлешенә бәйле. Зур булмаган производстволар өчен эшкуар Юрий Стахеев (Алабуга алтын сәнәгате һәм меценатларының танылган токымнары арасында) тарафыннан гамәлгә куелган муниципаль дәрәҗәдәге аккредитацияләнгән сәнәгать мәйданчыгы бик яхшы туры килә. Биредә төзелеш материаллары җитештерү белән шөгыльләнүче 12 резидент урнашкан инде. 2019 елда төяп җибәрелгән продукция күләме 220 млн. сумнан артып китә (2019 ел өчен мәгълүматлар). Төп преференцияләр – җир салымын һәм мөлкәткә салымны түләүдән азат итү.
Шәһәр сәнәгате
Шәһәр сәнәгате лидеры – шәһәр төзүче предприятие булган «Бетар» фирмасы. Компания инжиниринг компетенцияләре үзәген ачты, ул станоклар-роботлар һәм «заказ өчен» җиһазларын эшләргә һәм җитештерергә мөмкинлек бирә.
«Восток» фәнни-техник үзәге продукциянең яңа төрләрен – бөтен дөньяга танылган МИГ һәм СУ истребительләре өчен приборлар үзләштерде.
«Вектор» радиокомпаниясенең уникаль предприятиесе флюорограммаларга автоматлаштырылган анализ ясау өчен программа эшләгән. Продуктны Женевада һәм Токиода электрон сәламәтлек саклау буенча халыкара форумнарда югары бәяләделәр.
«КГФ Групп» компаниясе тегү производствосы филиалын ачты.
«Квест» предприятиесе туклану чыганаклары һәм светодиод яктырткычлар өчен драйверлар чыгару буенча яңа линияне эшләтеп җибәрде.
«Меттэм-М» яңа компаниясе автокомпонентлар җитештерә башлады.
«Татполимер» компаниясе махсус техника өчен комплектлау әйберләре җитештерү буенча яңа цех ачты.
БРИКС тарихка инвестицияләр кертә
Индустриаль фонда шәһәрнең тарихи үзенчәлекләре колоритлы булып тора. Революциягә кадәр Чистай ашлык белән сәүдә итүдә хәлле сәүдәгәрләр династияләре шәһәре булган.
Чыганак: chistopol.ru
Тарихтан: иң матурларның берсен Чистай су челтәре төзелешенә капитал салган Челышевлар гаиләсе төзеде. Ир белән хатынның васыятьнамәсе буенча, 3 миллион сумга якын акча – ике дистәгә якын чит гаилә арасында бүләргә кирәк булган. Турыдан-туры варислар ханымның ихтыярына карата протест белдергән, тик соң-акча таратылган инде... Калганын кайда-билгеле түгел, кайберәүләр йөзләрчә мең Кама суын яшергән, алар анда бүгенге көнгә кадәр яткан, диләр…
Чыганак: protatarstan.ru
Бу потенциалны эре чит ил инвесторы – БРИКС илләренең Яңа үсеш банкы лаеклы бәяләде. 2015 елда Чистай Бөтендөнья үсеш банкы Грантын отты инде, әмма санкцияләр комачаулады.
Чыганак: protatarstan.ru
«Чистайда без туризмны үстерүдән тыш, башка «таяныч нокталары» барлыгын күрәбез. Ул, бер яктан, Россиядән килгән туристлар агымын тәэмин итәчәк, икенче яктан, параллель рәвештә җирле халыкның керемнәре артачак, ә алар, үз чиратларында, шәһәр инфраструктурасын үстерүгә күбрәк тотылачак», – дип үз карашы белән уртаклашты НБР ның Россиядәге вәкиле Тянь Хе Камага визиты вакытында.
Чыганак: protatarstan.ru
Акча алу шартларының берсе – 25% күләмендә финанслашу. Чистай белән булган очракта, бу федераль һәм республика акчалары да булачак. Чистай Кама Аръягының «үсеш ноктасы» на әйләнү өчен бөтен мөмкинлекләре бар. Нәкъ менә Чистай районында Булдырь авылы янында Татарстанның географик үзәге урнашкан.
Районның матди базасы һәм ресурс базасы җитәрлек булган авыл хуҗалыгын үстерүнең инвестицион юнәлешләре:
1. Үсемлекчелек һәм терлекчелек хуҗалыкларын оештыру, шул исәптән органик игенчелек технологияләренә нигезләнгән. Монда үзебезнең авыл хуҗалыгы продукциясенә ихтыяҗның тотрыклы үсеше бар.
2. Атчылык фермасын ачу. Республикада атка ихтыяҗ арта. Моннан тыш, татар токымлы атлар үрчетү дә популярлаша бара.
Фото чыганагы: tatmitropolia.ru, «Вконтакте» Чистай сәгать заводы төркеме, sudoremzavod.ru, kremlinbeer.ru, chistopol.ru, protatarstan.ru, protatarstan.ru