Законнар мониторингы
1. Россия Федерациясендә инвестиция эшчәнлеген җайга сала торган законнарда яңалык
- Намуслы концессионерлар өчен өстенлекле хокуклар беркетелде
Гамәлдәге килешү буенча концессионер булган зат белән җылылык белән тәэмин итү объектларына, кайнар һәм салкын су белән тәэмин итүнең үзәкләштерелгән системаларына, су агызуга карата концессион килешү төзү үзенчәлекләре билгеләнде.
Намуслы концессионерлар гамәлдәге килешү объекты составына кергән объектларга карата конкурс үткәрмичә генә концессия килешүе төзүгә өстенлекле хокук алдылар. Шарт - концессионер йөкләмәләрен үтәмәү яисә тиешенчә үтәмәү фактларының булмавы һәм аның эшчәнлеге күрсәткечләренең планлы күрсәткечләренә ирешү. Әгәр гамәлдәге концессия килешүе объекты җылылык белән тәэмин итүнең бәя зоналарында урнашкан объектлар булса, мондый өстенлекле хокукка бердәм җылылык белән тәэмин итүче оешма ия.
Концессион килешү төзү турында инде кабул ителгән карарны гамәлдән чыгару өчен нигезләр билгеләнде.
Закон, башка срок каралган нигезләмәләрдән тыш, 2026 елның 1 мартыннан үз көченә керә.
Нигезләмә: «Концессия килешүләре турында» Федераль законга һәм «Концессия килешүләре турында» Федераль законга үзгәрешләр кертү турында» Федераль законның 2 статьясына үзгәрешләр кертү турында» 15.12.2025 № 464-ФЗ Федераль законы
Дайджест өчен вариант: Намуслы концессионерлар өчен өстенлекле хокуклар беркетелгән: алар гамәлдәге килешү объекты составына кергән объектларга карата конкурс үткәрмичә генә концессия килешүе төзүгә өстенлекле хокук алганнар. Шулай ук төзелә торган концессион килешү буенча инвестиция йөкләмәләренең күләме билгеләнгән, ул концессион килешү кысаларында планлаштырыла торган чараларга инвестицияләргә яки инде гамәлдә булган концессион килешү буенча концессионерның кереме күләменә бәйле. («Концессия килешүләре турында» Федераль законга һәм «Концессия килешүләре турында» Федераль законга үзгәрешләр кертү турында» Федераль законның 2 статьясына үзгәрешләр кертү турында» 15.12.2025 № 464-ФЗ Федераль законы)
- Коммуналь инфраструктураны яңартуга инвестицияләр җәлеп итү өчен шартлар билгеләнде
Җылылык, су белән тәэмин итү һәм ташландык суларны агызу өлкәсендә инвестиция программаларын гамәлгә ашыруга карата контроль-күзәтчелек чараларын формалаштыру, рәсми раслау һәм гамәлгә ашыру механизмы беркетелгән. Ресурслар белән тәэмин итүче оешма өчен инвестиция программасын раслау мәҗбүри таләп булган юридик нигезләр билгеләнде.
Инвестиция программасына керә: авария хәлләрен булдырмау чаралары; капиталь төзелеш объектларын җылылык белән тәэмин итүнең инженерлык челтәрләренә, су белән тәэмин итүнең һәм су түгүнең үзәкләштерелгән системаларына технологик тоташтыру чаралары; җылылык энергиясе чыганакларының һәм челтәр инфраструктурасының җитештерү куәтләрен арттыру чаралары кертелергә тиеш; җылылык белән тәэмин итү схемасының гамәлдә булу чорыннан артыграк вакытка төзелгән концессия килешүләрендә яисә җайга салу килешүләрендә каралган очракларда объектлар төзү һәм модернизацияләү чаралары, шулай ук тиешле схемаларны раслаганнан соң үткәрелгән тикшеренүләр нәтиҗәләре нигезендә объектларны реконструкцияләү чаралары.
Инвестиция программаларын гамәлгә ашыруга региональ дәүләт контролен (күзәтчелеген) гамәлгә ашыруга карата таләпләр һәм методологик нигезләмәләр унификацияләнде.
Җылылык белән тәэмин итү өлкәсендә җайга салу килешүләре институты кертелә.
Тарифларны җайга салу һәм инвестиция эшчәнлеген җайга салу процессларын цифрлаштыру максатларында «Бердәм мәгълүмат-аналитика системасы» федераль дәүләт мәгълүмат системасын куллану мөмкинлеге каралган.
Закон 2026 елның 1 сентябреннән үз көченә керә. Кайбер нигезләмәләр 2027 елның 1 гыйнварыннан үз көченә керә.
Нигезләмә: «Россия Федерациясенең аерым закон актларына үзгәрешләр кертү турында» 29.12.2025 № 576-ФЗ Федераль законы
Дайджест өчен вариант: коммуналь инфраструктураны яңартуга инвестицияләр җәлеп итү өчен шартлар билгеләнгән. Амортизация түләүләреннән максатчан файдалану принцибы һәм җылылык, су белән тәэмин итү һәм ташландык суларны агызу өлкәсендә инвестиция программаларын гамәлгә ашыруга карата контроль-күзәтчелек чараларын формалаштыру, рәсми раслау һәм гамәлгә ашыру механизмы билгеләнгән. Инвестиция программасына кертелергә тиешле чаралар исемлеге беркетелгән (29.12.2025 № 576-ФЗ Федераль законы)
2. Инвестиция эшчәнлеге өлкәсендә нормалар чыгару инициативалары
- АСК объектларын төзүгә һәм модернизацияләүгә субсидияләр: инвестпроектларны конкурс нигезендә сайлап алу кагыйдәләрен төгәлләштерәчәкләр
Россия Федерациясе субъектларына агросәнәгать комплексы объектларын төзүгә һәм (яисә) модернизацияләүгә фактта тотылган чыгымнарның бер өлешен компенсацияләү, шулай ук мәҗбүри маркировкалау системасы кысаларында сөт продукциясенең аерым категорияләрен маркировкалау өчен җайланмалар сатып алу һәм эксплуатациягә кертү максатларында субсидияләр бирелә. Субсидияләрне бүлү өчен Россия Федерациясе Авыл хуҗалыгы министрлыгы конкурс нигезендә инвестиция проектларын, шулай ук маркировкалау җайланмаларына чыгымнар өлешен каплауга Россия Федерациясе субъектларыннан заявкаларны сайлап алуны оештыра. Сайлап алу процедурасына төзәтмәләр кертү күздә тотыла.
Нигезләмә: Россия Федерациясе Авыл хуҗалыгы министрлыгының «Россия Федерациясе Авыл хуҗалыгы министрлыгының 01.08.2024 № 448 боерыгы белән расланган инвестиция проектларын, шулай ук Россия Федерациясе субъектлары тарафыннан тәкъдим ителгән маркировкалау җайланмаларына чыгымнар өлешен каплауга гаризаларны конкурста сайлап алу тәртибенә үзгәрешләр кертү турында» Россия Федерациясе Авыл хуҗалыгы министрлыгы боерыгы проекты (Россия Федерациясе Авыл хуҗалыгы министрлыгы тарафыннан 12.12.2025 әзерләнгән)
Дайджест өчен вариант: Капитал салуларны яклау һәм бүләкләү турындагы килешү кысаларында инвестпроектны гамәлгә ашырудан керемнәрне исәпкә алу тәртибе төгәлләштерелде: әгәр СЗПК катнашучысының бөтен эшчәнлеге СЗПК предметы булган инвестпроектны гамәлгә ашыруга бәйле булса, аерым исәпкә алу алып барылмый («Инвестиция проектларын конкурс нигезендә сайлап алу тәртибенә үзгәрешләр кертү турында» Россия Федерациясе Авыл хуҗалыгы министрлыгы боерыгы проекты, ә шулай ук Россия Федерациясе субъектлары тарафыннан маркировкалау җайланмаларына бирелгән чыгымнар өлешен каплауга заявкалар, Россия Федерациясе Авыл хуҗалыгы министрлыгының 01.08.2024 № 448 боерыгы белән расланган»)
3. Дәүләт хакимияте органнары аңлатмалары
- Капитал салуларны яклау һәм бүләкләү турындагы килешү кысаларында инвестпроектны гамәлгә ашырудан кергән керемнәрне исәпкә алу тәртибе төгәлләштерелде
СЗПК катнашучысы СЗПК предметы булган инвестпроектны гамәлгә ашыруга бәйле эшчәнлектән табышка салым буенча салым базасын эшчәнлекнең башка төрләре буенча билгеләнә торган салым базасыннан аерым билгели. Шундый ук таләп СЗПК катнашучысы тарафыннан берничә СЗПК бәяләгәндә билгеләнгән.
Табышка салым салганда керемнәр (чыгымнар), шул исәптән СЗПК предметы булган инвестпроектны гамәлгә ашыруга бәйле эшчәнлектән алынган (тотылган) керемнәр (чыгымнар) исәпкә алына.
Нигезләмә: Россия Финанс министрлыгының салым сәясәте Департаментының 02.12.2025 ел № 03-03-06/1/116787 хаты
Дайджест өчен вариант: капитал салуларны яклау һәм бүләкләү турындагы килешү кысаларында инвестпроектны гамәлгә ашырудан керемнәрне исәпкә алу тәртибе төгәлләштерелде: әгәр СЗПК катнашучысының бөтен эшчәнлеге СЗПК предметы булган инвестпроектны гамәлгә ашыруга бәйле булса, аерым исәпкә алу алып барылмый (Россия Финанс министрлыгының салым сәясәте Департаментының 02.12.2025 ел № 03-03-06/1/116787)
4. Татарстан Республикасы законнарында яңалык
- Татарстанда капитал салуларны яклау һәм бүләкләү турындагы килешүләрне гамәлгә ашыру механизмындагы үзгәрешләр
Федераль дәрәҗәдә капитал салуларны яклауга һәм кызыксындыруга бәйле төзәтмәләр кабул ителде, инвестиция проектын гамәлгә ашыручы оешмага чыгымнарны субсидия яисә салым тотып калуы рәвешендә каплау буенча дәүләт ярдәме чараларын бирү тәртибе каралган.
Нигезләмә: «Татарстан Республикасында инвестиция эшчәнлеге турында» Татарстан Республикасы Законының 9 статьясына һәм «Татарстан Республикасы Законының 9 статьясына үзгәрешләр кертү турында» Татарстан Республикасы Законының 3 статьясына үзгәрешләр кертү турында» 2025 елның 11 декабрендәге № 85-ТРЗ Татарстан Республикасы законы
Дайджест өчен вариант: Татарстан Республикасында инвестиция эшчәнлеге турында законга төзәтмәләр кертелде, ул капитал салуларны яклау һәм кызыксындыру турындагы килешү кысаларында инвестиция проектларына дәүләт ярдәме чараларын инвестиция проектын гамәлгә ашыручы оешмага чыгымнарны субсидия яисә салым тотып калуы рәвешендә каплау буенча дәүләт ярдәме чараларын бирү тәртибе өлешендә күрсәтүне регламентлаштыра (Татарстан Республикасы законы, 11.12.2025 № 85-ТРЗ)
- 2026-2028 елларга Татарстан Республикасының Инвестиция меморандумы
Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты 2026-2028 елларга Татарстан Республикасының Инвестиция меморандумын раслады, ул күрсәтелгән чорга төбәктә инвестиция эшчәнлеген үстерүнең стратегик өстенлекләрен билгели. Документ ел саен Татарстан Республикасы Икътисад министрлыгы тарафыннан республиканың инвестиция сәясәтенең төп юнәлешләренә туры килә торган өстенлекле инвестиция проектлары исемлеген формалаштыруны һәм соңыннан Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты тарафыннан раслануны күздә тота.
Меморандум инвестиция эшчәнлегендә катнашучыларның үзара хезмәттәшлегенең нәтиҗәлелеген арттыруга һәм 2030 елга кадәр Татарстан Республикасын социаль-икътисадый үстерүнең стратегик максатына ирешүгә юнәлдерелгән. Ул инвестиция эшчәнлеге субъектлары тарафыннан инвестиция эшчәнлеге планнарын эшләгәндә һәм раслаганда нигез буларак тәкъдим ителде.
Нигезләмә: Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының «2026-2028 елларга Татарстан Республикасы Инвестиция меморандумын раслау турында» 2025 елның 16 декабрендәге № 1089 карары
Дайджест өчен вариант: 2026-2028 елларга Татарстан Республикасының Инвестиция меморандумы расланды, ул күрсәтелгән чорга регионда инвестиция эшчәнлеген үстерүнең стратегик өстенлекләрен билгели. Республика Россия Федерациясе төбәкләре һәм чит ил партнерлары белән хезмәттәшлекне үстерүгә, инвестиция климатын яхшыртуга, салым ташламалары, махсус инвестиция контрактлары һәм башка механизмнар аша инвесторларга дәүләт ярдәме күрсәтүгә игътибар итә («2026-2028 елларга Татарстан Республикасы Инвестиция меморандумын раслау турында» Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының 16.12.2025 № 1089 карары)
- Татарстанда 2026 елга өстенлекле инвестиция проектларының яңа исемлеге расланды
Татарстан Республикасында инвестиция эшчәнлегендә катнашучыларның үзара хезмәттәшлегенең нәтиҗәлелеген арттыру максатларында 2026 елга Татарстан Республикасы инвестиция сәясәтенең 2026-2028 елларга Татарстан Республикасы Инвестиция меморандумында билгеләнгән өстенлекле юнәлешләренә туры килә торган өстенлекле инвестиция проектларының яңа исемлеге расланды.
Өстенлекле инвестиция проектлары авыл хуҗалыгы һәм балыкчылык, азык-төлек продуктлары җитештерү, химия җитештерү, металл булмаган минераль продуктлар җитештерү, машиналар һәм җайланмалар җитештерү, транспорт чаралары һәм җайланмалары җитештерү, электр энергиясе, җылылык, газ һәм су җитештерү һәм бүлү, агач эшкәртү һәм агач эшләнмәләр җитештерү өлкәләрендә билгеләнде.
Нигезләмә: Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының «2026-2028 елларга Татарстан Республикасы Инвестиция меморандумында билгеләнгән Татарстан Республикасы инвестиция сәясәтенең өстенлекле юнәлешләренә туры килә торган 2026 елга өстенлекле инвестиция проектлары исемлеген раслау турында» 26.12.2025 елның № 1163 карары
Дайджест өчен вариант: Татарстан Республикасында инвестиция эшчәнлегендә катнашучыларның үзара хезмәттәшлегенең нәтиҗәлелеген арттыру максатларында 2026 елга авыл хуҗалыгы һәм балыкчылык, азык-төлек продуктлары җитештерү, химия җитештерү, металл булмаган минераль продуктлар җитештерү, машиналар һәм җайланмалар җитештерү, транспорт чаралары һәм җайланмалары җитештерү, җитештерү һәм бүлү өлкәләрендә өстенлекле инвестиция проектларының яңа исемлеге расланды («2026-2028 елларга Татарстан Республикасы Инвестиция меморандумын раслау турында» Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының 16.12.2025 № 1089 карары)
- Татарстан Республикасы моношәһәре территориясендә төзелә торган алгарышлы үсеш территориясендәге эшчәнлекне җайга салудагы үзгәрешләр
Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты тарафыннан Татарстан Республикасының алгарышлы үсеш территорияләре резидентларының Татарстан Республикасының монопрофильле муниципаль берәмлеге (моношәһәре) территориясендә төзелә торган алгарышлы үсеш территориясендә эшчәнлек башкару турындагы килешү шартларын үтәвен мониторинглау буенча чаралар, шул исәптән күчмә чаралар үткәрү тәртибе расланды.
Мондый чараларны үткәрү кысаларында резидент (юридик зат җитәкчесе яисә резидентның вәкаләтле вәкиле) эшчәнлегенең Татарстан Республикасы моношәһәре территориясендә эшчәнлекне гамәлгә ашыру турындагы килешү шартларына туры килүе билгеләнә. Чаралар планлы яисә планнан тыш, күчмә булырга мөмкин.
Нигезләмә: Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының «Татарстан Республикасының монопрофильле муниципаль берәмлеге (моношәһәре) территориясендә төзелә торган алгарышлы үсеш алган территориядә эшчәнлек башкару турында килешү төзү тәртибен раслау турында» 04.02.2016 ел, № 61 Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты карарына үзгәрешләр кертү турында» 06.12.2025 ел, № 1049 карары
Дайджест өчен вариант: Татарстан Республикасының алдан үсеш территорияләре резидентларының Татарстан Республикасының монопрофильле муниципаль берәмлеге (моношәһәре) территориясендә төзелә торган алдан үсеш территориясендә эшчәнлек башкару турындагы килешү шартларын үтәвен мониторинглау буенча чаралар, шул исәптән күчмә чаралар үткәрү тәртибе расланды (Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының 06.12.2025 № 1049 карары)